Blog-artikels

U kan uw regionale plusouderconsulent bereiken via ons contactformulier - KLIK HIER of vraag uw gratis PlusouderGids aan - KLIK HIER

Solidariteitsactie | 2 uur gratis videocoaching!
Plusouderconsulente en coach Anja Pairoux geeft in deze online coachingsessie inzichten in de interne keuken waar
nieuw samengestelde gezinnen bewust en onbewust mee te maken krijgen.
De sessie biedt een houvast voor plusouders die door een moeilijke periode gaan.

Video bekijken

Live Blog

rss

Blog | Plusouderconsulenten

Nieuw, tips en informatie voor nieuw samengestelde gezinnen.

Plusouder-stiefvader-superpapa

5 types gescheiden vaders

Steeds meer gescheiden vaders durven erover te praten: hun kwetsbare positie tegenover hun ex en kinderen na de scheiding.  Ik zie zoveel vaders echt worstelen met hun vaderrol.  Niet alleen de gescheiden vaders die ik samen met de nieuwe plusmama in mijn praktijk zie, maar ook de vaders die zich niet goed voelen in hun relatie en die ik in het dagelijkse leven tegenkom.  Alhoewel ze in een andere situatie zitten, zijn de gelijkenissen treffend. 


Vaders nemen hun vaderrol op


 Wat ik zie, is dat vaders oprecht hun vaderrol willen oppakken.  Een hechte band met hun kind(eren) is hun grote verlangen.  Maar in heel veel gevallen krijgen ze daar geen eerlijke kans toe.  Er staat altijd een moeder tussen, en na een scheiding zelfs nog meer hoewel je zou denken dat het dan net beter zou moeten gaan.

 Biopsycholoog Martine Delfos schreef zelfs een artikel over het belang van het vaderschap en hoe de rol van de vaders de laatste decennia meer en meer op een zijspoor is geraakt.

 https://www.ouderscentraal.nl/miskennen-vaderrol-werkt-foutdiagnoses-hand/

 Ik kan Martine Delfos alleen maar bijtreden in haar bevindingen.  Uit mijn eigen ervaring als moeder kan ik zeggen dat het klopt als ze zegt dat moeders de vader eerder wegduwen van de kinderen, vooral in de eerste levensjaren.  Wij – moeders – doen het zonder dat we het beseffen of bedoelen.  Toen ik zelf net moeder was geworden van ons eerste kindje samen, voelde het voor mij alsof ik alleen zoveel van ons dochtertje hield.  De anderen hadden haar wel lief, maar ik kon niet bedenken dat ze voor hen even speciaal voelde als voor mij.  Ik had haar 9 maanden in mijn buik gevoeld nadat ik meer dan 10 jaar zoveel verlangd had naar dit eerste kindje.  Voor mijn man was het anders, zo zag ik het.  Hij was wel blij met de zwangerschap, hij wilde dit kindje ook heel graag samen met mij en hij koesterde haar.  Maar hij had al een zoon die hij volgens mij toch liever zag.

 Toen onze dochter 4 maanden oud was, moest ik voor een opleiding een ganse week weg van huis.  Ik kon haar niet meenemen en moest haar thuis bij de papa en mijn stiefzoon laten.   Mijn hart brak en ik was doodsbang.  Zouden ze wel goed voor haar zorgen?  Mijn man was altijd meer bezig met zijn zoon, dus zouden ze haar aan haar lot overlaten en niet opmerken wat zij nodig had?  Zou mijn stiefzoon zoals altijd zijn papa opeisen ten koste van haar?  Ik kon alleen maar hopen dat alles goed zou komen.

Toen ik een week later terugkwam, moest ik tot de conclusie komen dat net het omgekeerde was gebeurd.  Mijn man stuurde me elke dag filmpjes en foto’s om hun ervaringen te delen, we skype’ten zodat ze me kon zien en horen.  Er was een onverwacht mooie band gegroeid tussen hen terwijl ik weg was.  Nadien besefte ik dat dit het beste was dat ik als moeder had gedaan: ik was letterlijk even tussen hen uit gestapt waardoor zij ook de kans kregen om naar mekaar toe te groeien.  

Sindsdien weet ik: vaders weten even goed wat hun kind nodig heeft, maar ze moeten daar de kans toe krijgen.  Een moeder staat er teveel tussen omdat zij zogezegd beter aanvoelt wat de baby nodig heeft en dit trekt ze later door naarmate de kinderen ouder worden.  Maar dat is niet zo.   Een moeder krijgt gewoon meer tijd om haar kind te leren kennen omdat ze zwangerschapsverlof heeft.

Vaders worden dus naar de zijlijn geduwd.  Ze vertellen me wel eens dat ze hun partner zijn verloren zodra hun eerste kind geboren is, want plots veranderde die vrouw in een moeder en had ze geen aandacht meer voor hem.  En zo is het niet verwonderlijk dat het uitdraait op een scheiding.  Ik kom in mijn praktijk 5 types gescheiden vaders tegen. 


Mister Cash


 David was altijd al een betrokken papa.  Toen de kinderen klein waren, vond hij het fantastisch om met hen buiten kampen te bouwen en te spelen.  Maar het was wel zo dat zijn ex erop stond toe te kijken.  Hij herinnert zich nog heel goed die prachtige zomerse dag.  Hij had net zijn ligstoel in de tuin klaargezet zodat hij een boekje kon lezen in de zon terwijl hij op de kinderen zou passen die aan het spelen waren.  Plots stond zijn ex bij hem met de vraag “Wat denk je dat je gaat doen?  Je gaat de kinderen bezighouden, hé!”.  David vond dit een typerend voorbeeld van zijn ex.  Hij was niet zomaar vrij om te doen wat hij wilde. 

 Na vele jaren naast mekaar te leven, leerde David zijn nieuwe partner kennen.  Het was al lang duidelijk dat het huwelijk zo dood als een pier was, dus een scheiding stond zich al lang aan te kondigen.  Maar hij vond nooit de moed om de beslissing te nemen omdat zijn ex tussentijds al duidelijk had gemaakt dat hij zijn kinderen niet meer zou zien als hij de scheiding zou aanvragen.  Nu hij verliefd was geworden, kon hij echter niet langer met de ogen dicht leven.  Hij vond de moed om voor nieuw geluk te gaan.  Zijn kinderen waren nu ook ouder en er was een goede band opgebouwd, dus zij zouden er zelf wel voor zorgen dat ze hun papa konden blijven zien. 

 Niets was minder waar.  Hun mama was nu alleen en vol verdriet.  Ze was ook boos omdat ze al die jaren zichzelf had weggecijferd voor het gezin en David haar nu zo lelijk in de steek liet.  Zijn ex deelde al haar leed met de kinderen, omdat ze op die manier de kinderen kon duidelijk maken dat de scheiding niet hun schuld was.  Hij wist zelf ook dat het niet gezond was om iets slechts te zeggen over de andere ouder, dus hij wist zich geen raad in hoe het aan te pakken.  Hun mama zorgde ervoor dat de kinderen boos waren op hem door de verhalen die ze vertelde, maar hij kon toch moeilijk tegen de kinderen zeggen dat hun mama hen tegen mekaar opzette!? 

 Het resultaat: de kinderen hebben aangegeven dat ze liefst altijd bij mama zijn en niet bij die nieuwe vrouw.  Hun mama vindt niet dat ze de kinderen kan dwingen, maar vraagt wel aan David om meer alimentatie te betalen als de kinderen meer bij haar zijn.  Zijn kinderen bellen hem regelmatig, maar enkel als hun mama niet in de buurt is.  Zodra hun mama in hun omgeving is, verandert hun manier van praten tegen hem.  Ze vragen hem om zakgeld of dure geschenken voor hun verjaardag.  David geeft hen natuurlijk zoveel hij kan om hen te laten zien dat hij hen echt graag ziet.  Maar elke keer botst hij op een muur.  Zijn kinderen vinden het de normaalste zaak van de wereld dat hij geld geeft zonder dat ze daar dankbaarheid voor moeten tonen.  Hij heeft het gevoel dat hij alleen maar een geldschieter is en geen rechten heeft als vader.  Tenzij hij naar de rechtbank stapt, maar dan jaagt hij de ex nog meer in het harnas en vreest hij dat het alleen maar erger wordt.

 Hoe herken je een ‘Mister Cash’ vader?

·       Deze vaders willen er graag zijn voor de kinderen.

·       Als kinderen iets nodig hebben (nieuwe kleren, schoolmateriaal, een computer, …), staan Mister Cash vaders maar al te graag klaar om hun bijdrage te leveren.

·       MC’s zijn harde werkers zodat zij hun kinderen een zekere mate van welvaart kunnen laten ervaren

·       Zij reageren zo weinig mogelijk op mogelijke verwijten van de ex – naar haar toe bewaren zij afstand.

·       MC vaders mijden liefst conflicten met de ex.


De pantoffelheld


Geert heeft het gevoel dat hij al van het begin van de relatie met zijn ex niet echt veel te zeggen had.  Zij had een heel sterk karakter, wist goed wat ze wilde en ging ervoor.  Achteraf bekeken ziet hij dat ze heel dominant was en amper rekening hield met wat anderen voelden of dachten.  Zo wilde zij ook een kind ongeacht of hij daar klaar voor was.  Het duurde dan ook niet lang om een eerste kindje te krijgen.  Geert dacht dat het heel normaal was dat zij eerder kinderen wilde dan hij.  Is het niet altijd zo dat een vrouw sneller zwanger wil zijn en dat dat bij een man groeit zodra het kind er dan echt is?  Zo ging het in elk geval voor hem, want nadat zijn dochtertje geboren was, was hij er verliefd op.  Hij zou haar nu niet meer willen missen.  Maar in de relatie kwijnde Geert steeds meer weg.  Zodra hun dochter er was, werd de moeder alleen maar kouder en harder.  Hij verlangde naar een warm gezin, maar kreeg alleen maar een koude heks in de plaats.  Op het werk was er gelukkig wel de kans om te praten met collega’s.  Eén van de collega’s waar hij al jarenlang mee samenwerkte, begreep oprecht wat hij meemaakte.  Zij zat omgekeerd in dezelfde situatie met haar man. 

 Geert werd verliefd en besloot om te scheiden.  Gelukkig verliep de scheiding behoorlijk goed.  De ex stelde wel haar eisen, maar dat viel voor Geert al bij al mee.  Hij was al blij dat hij zijn dochtertje wekelijks een halve dag mocht zien.  Nu ook na de scheiding weet Geert dat hij best de ex haar ding laat doen en er niet teveel tegenin moet gaan om de vrede te bewaren.  En dat doet hij ook.  Maar zijn nieuwe partner begrijpt dat niet.  Heel vervelend voor Geert dat zijn nieuwe partner nu moeilijk doet en niet begrijpt dat het gewoon best is om de ex maar gewoon haar gang te laten gaan.

 

Hoe herken je een ‘Pantoffelheld’?

·       Dit zijn heel zachtaardige vaders.

·       Deze vaders twijfelen makkelijk aan zichzelf.

·       Willen niemand kwetsen.

·       Pantoffelhelden zijn pleasers.

·       Ze laten de biologische moeder liefst gewoon haar ding doen, want hij weet dat als hij tegenwind geeft daar alleen maar ‘ambras’ van komt


Superpapa


 Jan wilde wel kinderen, maar met de vrouwen lukte het niet zo goed.  Het was hem nog niet gelukt om de ware voor de lange rit te vinden.  In een prille verliefdheid heeft hij het met zijn nieuwe partner over hun kinderwens.  Zij verdraagt de pil niet, hij verdraagt condooms niet.  Ze willen beide wel kinderen, dus ze besluiten dat ze het maar aan het lot overlaten.   En het lot werkte mee, want 9 maanden later werd Jan voor de eerste keer vader. 

 De eerste 6 maanden na de geboorte zijn prachtige maanden en hij is tot over zijn oren gelukkig en verliefd.  Maar al gauw beginnen de eerste frustraties bij hem op te borrelen.  Al wat hij zegt om bij te dragen in de opvoeding van hun dochter, wordt door zijn partner weggewuifd.  Zij weet best wat goed is voor hun dochter en hij is volgens haar verkeerd in zijn opvoedingsvisie.   Het gaat altijd meer bergafwaarts.  Jan merkt na een jaar dat hij zijn partner verloren is sinds de geboorte van hun dochter.  Zij heeft zich volledig in haar moederrol gestort en is als vrouw en partner nog amper beschikbaar.  Hij haalt aan dat het zo niet verder kan waarop hij onmiddellijk de reactie krijgt dat hij zijn dochter niet meer te zien krijgt als hij eraan denkt om uit mekaar te gaan.  Dat zou voor Jan een groot drama zijn, dus hij besluit om het vol te houden.  Enkele jaren later is het echter onleefbaar voor hem.  Hij heeft niks te zeggen in de opvoeding van hun dochter en kan ook niks toevoegen.  Het enige nut dat hij in dit gezin geleverd heeft, is het zaad dat zij nodig had om haar kind te krijgen en nu het geld om haar kind en zichzelf te helpen groeien.  Jan is niet het soort man dat zich erbij neerlegt en beslist dan ook te scheiden.  Het wordt een ware vechtscheiding.  Jan wil graag toegevingen doen en op een serene manier scheiden, maar zijn ex wilt het onderste uit de kan.  Ze wil ‘haar dochter’ vooral bij haar en een beperkt bezoekrecht voor hem.  Op vlak van alimentatie eist ze dat hij zowel voor haar dochter als voor haar betaalt omdat ze haar carrière op een lager pitje heeft gezet sinds de geboorte.  Ze kan dan wel veel eisen, maar als ze het hard wil spelen, is ze bij Jan aan het verkeerde adres.  Hij speelt hard terug.

 Als vader doet Jan het supergoed.  De momenten waarop zijn dochter bij hem is, stort hij er zich volledig op om een goede papa te zijn.  Na de scheiding blijft hij echter opboksen tegen zijn ex die het co-ouderschap in praktijk niet zo nauw neemt.  Hij blijft wel gefrustreerd over het gedrag van zijn ex, maar hij houdt haar liever te vriend omdat hij vreest dat hij er zijn dochter aan kan verliezen.  In de rechtbank heeft ze haar slag dan wel niet thuisgehaald, maar hij ondervindt dat ze op het gevoel van hun dochter speelt door haar blijvende slachtofferhouding.  

Van zijn nieuwe partner verdraagt Jan weinig inmenging.  Als zij wat tegenwind geeft of ongemakkelijke boodschappen heeft, krijgt ze de wind van voren.  Jan beseft dat hij hard is voor zijn nieuwe partner, maar dat is toch altijd zo bij de mensen die het dichtst bij je staan en die je graag ziet!?

 

Hoe herken je de ‘Superpapa’?

·       Deze vaders weten heel goed wat zij willen, hebben een sterk karakter.

·       Komen dominant over.

·       Het zijn goeie papa’s en zullen dat ook laten zien, niemand mag hen tegenhouden om dit te bewijzen.

·       Zeg geen verkeerd woord over hun kind(eren), want dan begeef je je in de leeuwenkooi.

·       Wanneer hij gesprekken met zijn ex moet aangaan, kan hij het hoofd lang koel houden.  Jammergenoeg ten koste van de directe omgeving waarbij deze vaders een kort lontje hebben.


De carrièrevader


 Bart heeft een wel heel druk leven.  Hij is niet alleen bedrijfsleider, maar ook voorzitter in verschillende verenigingen en … gescheiden vader van in totaal 5 kinderen.  Met zijn eerste vrouw had hij 3 kinderen.  Zij was huisvrouw en zorgde voor de kinderen terwijl hij zich ten volle in zijn carrière kon storten.  Zo was het gewoon vanzelf gelopen.  Toen hun eerste kindje geboren werd, ging de moeder part-time werken om meer thuis te zijn voor het gezin.  Bij de komst van hun derde kind wilde ze liefst volledig thuis zijn voor het gezin en ze besliste om huismoeder te zijn vanaf dan.  Na hun scheiding kreeg Bart het verwijt van zijn ex dat zij haar carrière volledig aan de kant had gezet voor hem.  Ze verwachtte van hem nu een fikse vergoeding hiervoor.  Hij vond dit niet correct.  Hij had haar nooit gevraagd om haar carrière aan de kant te zetten, hier zijn nooit echte gesprekken over geweest.  Hij had ook best willen bijdragen in het gezin als zij had aangegeven dat ze dit wilde.  Maar omdat zij met het voorstel kwam om part-time te werken, veronderstelde hij dat dit was hoe zij het ook wilde.  Na de scheiding wilde Bart natuurlijk co-ouderschap.  Een band opbouwen met zijn kinderen vindt hij enorm belangrijk, dus het is dan belangrijk dat ze ook de helft van de tijd bij hun vader zijn, toch!?  Dus in de periode dat de kinderen bij hem waren, hielp zijn moeder hem in eerste instantie bij de zorg voor de kinderen.  Gelukkig leerde Bart een fantastische vrouw kennen zonder eigen kinderen.  Zij was enthousiast en nam de zorg voor de kinderen zonder aarzelen op zich.  Al snel kregen ze er samen nog een kindje bij, en nog veel sneller volgde er een tweede.  Zijn nieuwe partner helpt hem niet alleen in de zorg voor de kinderen, maar ook met de administratie van de zaak. 

Jammergenoeg blijft het niet zo fantastisch.  Bart zijn nieuwe partner klaagt steeds meer dat het haar teveel is en ze kan het niet meer aan.  Zij is op een burn-out gestrand en ze wil dat Bart gas terugneemt om er meer te zijn voor het gezin.  Hij weet zich geen raad meer.  Hoe moet hij dit allemaal rond krijgen?  Hij heeft een gigantische alimentatie te betalen aan zijn ex, ondanks de bilocatie regeling.  Daarnaast moet hij brood op de plank krijgen voor zijn nieuwe gezin met 5 kinderen.  En zijn nieuwe partner verwacht nu dat hij minder gaat werken om er meer te zijn voor het gezin!?  Bart wil natuurlijk wel mee voor de kinderen zorgen, maar dat is gewoon onmogelijk als hij wil dat ze financieel rondkomen.  De enige oplossing die hij kan bedenken, is dat hij nog harder kan werken om zijn nieuwe vrouwtje regelmatig te verwennen.  Op die manier kan zij haar batterijtjes af en toe terug opladen, want ze doet inderdaad ook wel haar best.

 Hoe herken je de ‘Carrièrevaders’? 

·       Hebben een bloeiende carrière en geven zich ten volle – wat zij doen, doen ze met volle overgave.

·       De kinderen mogen niks te kort komen, dus zij streven de beste zorgen voor hen na.

·       Carrièrevaders kijken erop toe dat het met iedereen van het gezin goed gaat en zij verwachen dan ook eenzelfde enthousiasme van de plusmoeder.

·       De nieuwe partner mag gerust wat kalmeraan doen op carrièrevlak, zodat zij er meer kan zijn voor de kinderen.

·       Zij vinden dat er geen verschil mag zijn tussen stiefkinderen en eigen kinderen – je ziet ze gewoon allemaal even graag, punt


De afdruiper


 Mark kreeg op heel jonge leeftijd een zoontje met zijn jeugdliefde.  Wat hij niet had verwacht, was dat zijn liefje zich na de geboorte van hun zoontje zo zou vastklampen aan hem.  Het was echt verstikkend.  Als ze haar zin niet kreeg, kon hij zich verwachten aan groot drama.  Ze kon dan hysterisch beginnen schreeuwen en slaan.  Het was ondraaglijk om bij haar te blijven.  Mark besloot om haar te verlaten, maar dat ging niet zomaar.  Ze stalkte hem met telefoontjes en brieven.  Het werd onmogelijk voor hem om tot een constructief scheidingsverhaal te komen.  Natuurlijk wilde hij zijn zoontje wel zien opgroeien, dus via de rechtbank kon hij toch bekomen om hem een weekend om de 2 weken te zien.  Hij was daarmee echter niet verlost van die verstikkende ex.  Toen zijn zoontje een peuter was, kwamen er telkens vermoeiende briefjes mee in zijn schriftje.  In het weekend dat zijn zoontje bij hem was, bleef ze eindeloos bellen om ‘haar’ zoontje te horen.  Toen zijn zoon oud genoeg was om te bellen, moest hun zoontje hem bellen, dikwijls om geld te vragen.  En naarmate zijn zoon ouder werd, fungeerde hij als de boodschapper voor zijn mama. 

Een bepaald moment zag Mark in dat hij nooit verlost zou raken van zijn ex omdat ze haar rol gewoon verder speelde via hun zoon.  Of hij nu weg was van die vrouw of niet, via hun zoon bleef ze hem pijnigen, alsof hij een eeuwige straf moest uitzitten.

Mark vond het verschrikkelijk, maar na de 16e verjaardag van zijn zoon besliste hij om hem los te laten.  Hij zag dat zijn zoon volledig gevormd was door zijn moeder en alleen maar meer op haar ging lijken in gedrag.  Mark was op, hij had geen energie en ook geen hoop meer om nog een goede band met zijn zoon te kunnen opbouwen.  Van de ene dag op de andere liet hij dan ook niets meer van zich horen aan zijn zoon.  Hij wist niet hoe hij het moest uitleggen aan zijn zoon, dus het enige dat hij kon doen, was gewoon verdwijnen uit zijn leven.  Mark leeft liever met de pijn en het gemis van zijn zoon dan die eeuwige beknotting door zijn ex.

 Hoe herken je de ‘Afdruipers’? 

·       Afdruipers zijn nauwelijks of helemaal niet aanwezig in het leven van hun kind(eren) – niet omdat zij de kinderen niet willen, wel omdat de kinderen onlosmakelijk met zijn ex samenhangen.

·       Zij voelen zich verstikt of verlamd bij het minste dat ze de ex moet horen of zien.

·       Deze vaders weten niet wat het beste is: contact hebben met de kinderen en de confrontatie of pijn van het schuldgevoel uit het verleden moeten dragen of geen contact meer met de kinderen hebben en de pijn van het gemis moeten voelen.

·       Het zijn verscheurde mannen, getekend voor het leven

Het zijn dan wel allemaal andere types vaders, maar wat ze kunnen doen, is gelijkend.  Ik geef graag 6 tips die steeds terugkomen bij elk van deze vaders.

1.     Laat je kwetsbaarheid zien

 Heel veel vaders hebben als jongen geleerd om sterk en flink te zijn, want ‘jongens huilen niet’.  Wat vaders niet beseffen, is dat ze door ‘flink’ te zijn ook hun kwetsbaarheid onderdrukken.  Kwetsbaarheid is echter geen zwakte.  Integendeel, het is een kracht. 

Vele vaders houden zich sterk, vooral naar hun kinderen toe.  In sommige gevallen heeft de vader het gevoel dat zijn ex, de mama, in een slachtofferrol kruipt en de kinderen belast met haar gevoelens.  En sommige moeders doen dat inderdaad ook teveel, ze belasten hun kinderen onbewust met hun gemis.  Vaders willen daar dan een tegengewicht aan geven.  Ze gaan zeker niet hun eigen gevoelens ook nog delen met de kinderen omdat de moeder dat volgens hen al teveel doet.  Die vaders denken dan: ‘ik moet sterk zijn voor mijn kinderen en hen niet belasten, het wordt hun al moeilijk genoeg gemaakt’.  Maar hun kinderen hebben het echt wel nodig om de kwetsbaarheid en bezorgdheden van hun papa te kennen, ze willen hun échte papa zien.  Wanneer een papa zich sterk houdt en zijn tranen misschien zelfs voor zich houdt, voelt het kind zich zwakker.   Het is heel simpel: wanneer 1 iemand zichzelf boven de andere stelt en zegt ‘ik ben sterker dan jou’, dan voelt de andere zich automatisch kleiner worden. 

Dus, lieve vaders, door jezelf sterk te houden, geef je je kinderen onbewust het gevoel dat ze zwakker zijn.  Natuurlijk komt hierbij de gedachte: “je mag je kinderen toch niet belasten met heel de scheiding”.  Dat is inderdaad niet de bedoeling.  Een voorbeeld om het verschil duidelijk te maken:

-       Niet OK = “Jullie moeder is echt een serpent, ik hoef niks over haar te horen als jullie hier bij mij zijn”.

-       Wat wel kan = “Het is niet omdat mama en papa uit mekaar gegaan zijn dat ik jullie daarom minder graag zie.  Ik hou van jullie en zal dat altijd blijven doen, maar soms ben ik bang dat jullie liever bij mama gaan wonen als ik eens wat strenger ben”.

2.     Blijf in je kracht als vader! 

Gescheiden vaders worden in de meeste gevallen – sorry dat ik het zo zeg – echte ‘platte vijgen’.  Ze handelen wat omzichtiger omwille van de ex, vanuit schuldgevoel, angst om de kinderen te verliezen aan de ex, … allemaal vanuit de overtuiging die bij bijna elke vader leeft: “als puntje bij paaltje komt, trekt de vader aan het kortste eind”.  Is dat écht zo?  Vroeger was dit zo, maar die tijden zijn veranderd.  Steeds meer wordt het belang van de vaderrol in het leven van een kind erkend, ook door rechters.

Stel je voor dat je kind tegen jou komt zeggen: “Papa, ik wil wel fietsen, maar ik ga dat niet kunnen.”  Vaders zijn net de personen die hun kinderen aanmoedigen om uitdagingen aan te gaan, die hen net dat stapje verder durven laten gaan.  De meeste vaders zullen aan hun kind in die situatie antwoorden: “Ja, als jij denkt dat je het niet gaat kunnen, dan ga je het ook niet proberen en dan ga je het inderdaad ook niet kunnen.  Geloof maar dat je het kan en je zal wel zien dat het lukt als je maar oefent”.  Wel, beste papa, diezelfde zin geldt ook voor jou: als jij denkt dat je aan het kortste eind gaat trekken, dan ga je ook in die houding staan en je minder krachtig opstellen.  Je zal je kans moeten wagen en ervoor gaan! 

3.     Be there, show up! 

 Je kinderen hebben jouw nodig, als vader … niet de plusouder of de grootouders.  Ze komen om jou te zien, dus neem je vaderrol ten volle op, ook al moet je hieraan wennen en is het wat zoeken in het begin.  Je zal versteld staan hoe snel je de knepen van het vak kent, en hoe trots je je zal voelen omdat het je gelukt is. 

Wat ik zie, is dat vaders echt wel hun vaderrol willen opnemen.  Maar in praktijk gebeurt het in de meeste gevallen niet, of niet op de juiste manier.  Enerzijds hebben ze niet echt een beeld van wat dat precies inhoudt, een vaderrol, omdat ze zelf niet het juiste voorbeeld hebben gehad van hun eigen vader.  Anderzijds ontbreekt het wat aan zelfvertrouwen op dat vlak.  In hun vorige relatie stond de moeder er misschien wat teveel tussen en nam zij alles rond de kinderen op zich.  Na de scheiding hebben deze moeders het moeilijk om los te laten en blijven ze zich inmengen in het nieuwe gezin.  En dat terwijl de vader in zijn nieuwe gezin het vooral aan de plusmama overlaat omdat zij ‘het zo goed doet’.  Hierdoor krijgen deze lieve vaders het moeilijk omdat ze enerzijds willen loskomen van de ‘moeiende’ ex en hun rol wel willen oppakken, maar anderzijds niet weten hoe dat op een constructieve manier kan.

Een goeie oefening voor vaders: zorg ervoor dat je een duidelijk beeld voor jezelf maakt van hoe een vaderrol op een goede manier ingevuld kan worden.  Wie wil jij zijn, hoe wil je dat je kinderen later over hun vader spreken?

4.     Praat met je kind

 Dikwijls praten vaders met hun kind(eren) via hun moeder.  Ze geven boodschappen aan de kinderen via de moeder, ze vragen toestemming via haar, en ze denken dat de kinderen te klein zijn om rechtstreekse diepgaande gesprekken te hebben.  Als ze dan wel rechtstreeks met hun kinderen praten, blijft het bij oppervlakkige gesprekken: ‘hoe was het vorige week bij mama, welke sport wil je graag uitoefenen, …’.  Je zou versteld staan welke gesprekken je met je kind kan aangaan.  Durf de moeder passeren om een band aan te gaan met je kind.  Zij zal het niet leuk vinden, maar het is niet omdat je rechtstreeks in contact gaat met je kind, dat je haar als moeder afwijst.  Dat heeft er niets mee te maken. 

5.     Geef je grenzen aan

 Heel veel vaders voelen wel aan wanneer hun ex de kantjes eraf rijdt of wanneer hun grenzen niet gerespecteerd worden door de moeder of de kinderen.  Maar ze stellen hun grenzen niet zo duidelijk, of niet bij de juiste persoon.  Redenen: vrees om de ex in het harnas te jagen en bijgevolg de kinderen aan haar te verliezen, geen onnodige brokken willen maken als de gemoederen eindelijk wat bedaard zijn, hopen dat er ooit een constructieve houding bij de ex zou komen door een toegeeflijke houding aan te nemen. 

Vaders die hun grenzen niet aangeven, raken een bepaald moment gefrustreerd of overbelast.  Ze kroppen op en houden zich in, maar op een bepaald moment ontploffen ze.  Dikwijls barst de bom op de verkeerde plaats, het verkeerde moment en bij de verkeerde persoon.  In vele gevallen krijgt de nieuwe partner het hard te verduren bij de minste discussie.  En soms kiezen de kinderen een slechte timing.  Zo vertelde een vader me eens dat zijn kinderen bij het binnenkomen even een onbeleefde houding hadden aangenomen tegenover hun plusmama.  Daarop is hij ontploft.  De kinderen kregen een tirade te horen waardoor zij er vervolgens voor kozen om voortaan bij hun mama te blijven.  Hij gaf nadien toe dat hij zijn kinderen in die tirade alle woorden toegooide die hij al jaren aan zijn ex hadden willen zeggen. 

6.     Jij kiest waar je je tijd en energie in steekt – choose your battles!

 Vaders steken dikwijls veel tijd en energie in discussies met hun ex, zogezegd gaat het dan over hun kind.  Ze willen aan hun ex duidelijk maken wat hun goede intenties zijn en willen ook hun bijdrage als vader leveren in het leven van hun kind.  Zo geraken ze makkelijk meegezogen in verwijten en ellenlange mails met hun ex.  Kies ervoor om geen tijd te steken in eindeloze discussies … een mail die nergens naar leidt, beantwoord je beter niet.  Wil je toch een antwoord sturen die het gesprek kan doen stoppen?  Gewoon “OK.” antwoorden werkt!  De andere kan hier niets meer op antwoorden en zal na verloop van tijd stoppen met nutteloze verwijten.

 

Beste vader, je hebt er alle belang bij om de man te blijven die je zou zijn zonder dat je rekening moest houden met een boze (h)ex. 

Knelpuntberoep-plusoudercoach

Plusoudercoach, knelpuntberoep van de toekomst!?

“Als er al een plusoudercoach bestaat, zal het wel een knelpuntberoep zijn!”  Dat was de reactie van Guga Baul in het interview dat hij samen met zijn partner Tine Embrechts gaf voor Humo (www.humo.be).

In deze blog wil ik het over die knelpuntberoepen rond gescheiden ouders en samengestelde gezinnen hebben.  Wat mij betreft heeft Guga Baul gelijk als het gaat over een kwalitatief tekort aan hulpverleners in deze sector.


Durf je kwetsbaarheid tonen


Ik vind het om te beginnen bewonderenswaardig als BV’s hun kwetsbaarheid durven te laten zien.  Het is niet makkelijk om openlijk te durven toegeven dat het niet vanzelfsprekend vlot loopt in je nieuwe gezin.  Heel wat plusouders houden angstvallig hun moeilijkheden binnenshuis.  Ze doen hun uiterste best om een lach op hun gezicht te toveren op momenten dat ze liever zouden huilen.  En ze zeggen wat iedereen graag wil horen: “ik zie zijn of haar kinderen even graag als zouden het mijn eigen kinderen zijn.”  Ze menen het soms ook echt.  Wat niemand echter beseft, is dat er op lange termijn onbewuste schade wordt aangericht door dat potje dicht te houden.

Vraag aan een kind of het de plusouder even graag ziet als de eigen mama en papa.  En al snel voel je de natuurlijke reactie hierop: “Dat vraag je toch niet van een kind, het kan toch nooit de plusouder even graag zien als de eigen ouders!?”.  Omgekeerd is het dus ook onmogelijk dat een plusouder hetzelfde voelt voor een pluskind als voor een eigen kind.  Wanneer plusouders dit echter wel beweren, leggen ze onbewust een druk bij de kinderen.  De kinderen krijgen onbewust namelijk het idee dat ze hetzelfde moeten voelen, terwijl ze dit niet kunnen.

Zo vertelde een jongedame me ooit over haar eigen papa en plusmama.  Ze was enig kind en haar papa had een nieuwe partner met 2 kinderen.  Het meisje zei me dat haar papa nu plots zei dat hij 3 kinderen had, en dat haar plusmama het ook goed bedoelde en ook zei dat ze 3 kinderen had.  Maar het klopte voor haar gewoon niet en ze voegde toe: “Het is gewoon niet juist, want ik ben toch zijn enige dochter en mijn plusmama heeft maar 2 kinderen, dus ik wil niet dat ze dat zeggen.”

En toch blijven volwassenen vasthouden aan de overtuiging dat het een ware afwijzing betekent voor de kinderen als plusouders durven te beweren dat ze verschil voelen.  Terwijl dit verschil meestal gewoon bedoeld wordt als zijnde dat het een “andere” liefde is, anders dan de bloedband.  Je ziet het dikwijls gebeuren bij plusouders die geen eigen kinderen hadden bij de start van de relatie en dan hun eerste eigen kind krijgen.  Ze hebben zich volledig gesmeten in de zorg voor hun pluskinderen, alsof het hun eigen kinderen zijn.  En dan komt er dat eerste eigen kindje.  Deze plusouders krijgen te maken met verwarde gevoelens, schuldgevoelens, onzekerheid, een innerlijke tweestrijd … omdat ze nu plots een andere liefde voelen.  En vanuit de directe omgeving mogen deze plusouders dat verschil tussen het eigen kind en de pluskinderen toch niet voelen!?  De pluskinderen mogen zich nu toch niet achteruit gesteld voelen, het hoort toch niet dat je zegt dat je verschil voelt, misschien moet je dan maar wat meer je best doen, …?  Dit zijn voorbeelden van die innerlijke tweestrijd die aan de gang is bij plusouders na de komst van hun eerste eigen kind.  Het blijft een innerlijke strijd, want als ze er durven over praten met de buitenwereld, krijgen ze extra oordelen over hen heen.  Ze krijgen snel de wijzende vingertjes die hen zeggen wat ze moeten voelen en doen en wat zeker niet hoort.

Zoek het eens op in een woordenboek en je zal ook heel andere verklaringen vinden voor deze 2 woorden – afwijzing en verschil:

Verschillen = anders zijn, zich onderscheiden

Afwijzen = niet toelaten, weigeren.


Geen ‘klassiek gezin’


Vanuit dat geforceerd nastreven van een klassiek gezin met de klassieke bloedgevoelens komen de meeste samengestelde gezinnen vroeg of laat in moeilijkheden.  En dit terwijl het slagen van deze gezinnen moed vraagt om totaal anders te durven denken en handelen dan wat maatschappelijk verwacht wordt.  Het vraagt bijgevolg ook van hulpverleners het lef om begeleiding te durven geven vanuit diezelfde houding.

Dit is waar het schoentje volgens mij knelt, waar we dus over knelpuntberoep kunnen spreken.  Uit ervaring durf ik beweren dat niet elke relatietherapeut of -coach zich kan opwerpen als hulpverlener voor samengestelde gezinnen. 

Het gebeurt regelmatig dat ik plusouders over de vloer krijg die eerder bij een andere hulpverlener op gesprek gingen.  Ze vertellen me dan over de adviezen die ze daar kregen.  Telkens kom ik tot de conclusie dat die adviezen helemaal terecht zijn … vanuit een theoretisch model en moest het over een klassiek gezin gaan.  Voor een samengesteld gezin moet je op korte termijn rare bochten durven nemen om op lange termijn tot een succesverhaal te komen.  Het heeft geen zin om oplossingsgericht met een samengesteld gezin te werken als je enkel vanuit het perspectief van het kind denkt en op korte termijn.  Dat werkt als een pleister op een open wonde.

Zo kwam er ooit een plusmama voor een intakegesprek.  Ze was bloednerveus, maar al snel bloeide ze open.  Op het einde van het gesprek zei ze hoe opgelucht en blij ze was met de verrijkende sessie.  De dag voordien was ze namelijk op kennismaking geweest bij een relatietherapeut die haar gezegd had dat ze heel slecht bezig was naar haar stiefkinderen en nieuwe partner toe.  Bij mij kwam ze echter tot de conclusie dat het omgekeerde waar was, dat ze nu net wel de spelregels voor samengestelde gezinnen respecteerde.  Plots voelde ze terug hoop en kansen om er toch nog wat van te maken. 

Wat was er dan zo verkeerd gelopen bij die relatietherapeut voor deze vrouw? Als plusmama had zij het moeilijk om haar plek te vinden in het nieuwe gezin, vooral met een heel aanwezige ex-partner, de biologische moeder. Daardoor had ze nog weinig tijd en aandacht voor haar eigen kinderen.  Om de batterijen op te laden gingen ze er regelmatig met het nieuwe gezin op uit, maar dat draaide altijd uit op spanningen en ruzies.  In haar laatste vakantie had de mama ervoor gekozen om apart op vakantie te gaan, zij met haar eigen kinderen en haar partner ergens anders met zijn kinderen.  Ze vertelde me dat die bewuste relatietherapeut dit totaal afkeurde.  Haar keuze zou schadelijk zijn voor het smeden van de banden met het nieuwe gezin, want tijdens een vakantie heeft iedereen de kans om (terug) dichter naar elkaar te groeien. (lees ook mijn blog: Hoe overleef ik de vakantie met mijn stiefkind)

Dit klopt dus niet in dit geval.  In een samengesteld gezin is het net belangrijk dat er ook belang gehecht wordt aan aandacht voor de bloedbanden.  Het is namelijk een samenstelling van verschillende sub gezinnen die elk hun aparte behoeften hebben.  Elke behoefte heeft aparte aandacht nodig.  Een behoefte die niet ingevuld wordt, die op de achtergrond geschoven wordt omwille van anderen, werpt zich vroeg of laat op onder de vorm van frustraties of andere negatieve emoties.  Dit is waar sommige hulpverleners de bal misslaan.

Wat wordt er dan vereist van een goede hulpverlener voor samengestelde gezinnen? 

  • Ervaringsdeskundigheid – een plusouder voelt het naadloos aan wanneer een hulpverlener enkel vanuit theoretische kennis en ‘horen zeggen’ spreekt.
  • Inzicht in de werking van samengestelde gezinnen en alle stoorzenders errond
  • Lef en talent in ‘omdenken’: doe meer door minder te doen.
  • Een basishouding als bemiddelaar.
  • Rekening houden met alle betrokkenen van een samengesteld gezin, ook zij die niet mee aan tafel zitten bij de begeleider.
  • Zelf doorleven wat verteld wordt – plusouders zullen eerder vertrouwen hebben in iemand die zelf het pad van een samengesteld gezin bewandelt.

Met het team van plusouderconsulenten zetten we deze kwaliteiten en capaciteiten in de wereld, zodat samengestelde gezinnen direct op het juiste adres aankloppen.

Zoek je hulp en vind je kwaliteit in de hulpverlening belangrijk?  Dan geef ik graag wat tips die jou helpen om de juiste keuze te maken binnen al die knelpuntberoepen.

  1. Vraag een eerste kennismakingsgesprek.  Via een kort telefoongesprek kan een hulpverlener misschien al wel een eerste indruk geven, maar je mag zeker niet verwachten dat je een antwoord op je vragen krijgt.  Je hebt een persoonlijke ontmoeting nodig om werkelijk te kunnen voelen of je al dan niet een match hebt.
  2. Durf naar een andere hulpverlener te stappen als je het gevoel hebt niet vooruit te komen of als je de ‘match’ niet (meer) voelt.
  3. Durft jouw hulpverlener je te confronteren en je een spiegel voor te houden?  Dan ben je waarschijnlijk aan het juiste adres.  Het kan een tijdje leuk zijn om je verhaal te doen en een luisterend oor te hebben, maar een bepaald moment raak je uitgepraat en wil je vooruit met je leven.  Je hebt dan iemand nodig die jou de figuurlijke schop onder je kont durft te geven.
  4. Vraag niet naar de certificaten van de hulpverlener, dat stukje papier biedt jou geen meerwaarde.
  5. Wat wel interessant is, zijn de getuigenissen of referenties die andere klanten hebben geschreven over jouw hulpverlener. Vraag ernaar bij je hulpverlener.  De referenties staan niet altijd publiek op de website, maar je hulpverlener kan ze misschien wel snel meegeven.
  6. Maakt jouw hulpverlener deel uit van een groter geheel, een netwerk? Je kan er dan vanop aan dat hij/zij contacten heeft om jou nog met andere vragen te helpen, of dat hij/zij zelf sterker staat als hulpverlener door de ondersteuning binnen dat netwerk.
  7. Schrik je van het prijskaartje? Dan zit je met meer waarschijnlijkheid op het juiste adres.  Een goede hulpverlener investeert veel in zichzelf om de eigen kwaliteit hoog te houden.  Maak het jezelf waard om in kwaliteit te investeren.

Irritatie-Relatie-Plusouder-Stiefouder-Samengesteld-Gezin

Hoe los je irritaties in je relatie snel op?

In deze blog wil ik je een oplossing aanreiken om de energiehuishouding binnen je relatie terug op peil te brengen. Volgende uitspraken klinken misschien wel bekend in de oren:

“Het lijkt wel dat ik altijd de moeilijke ben binnen ons gezin” 

“Hoe komt het dat ik sneller dan de anderen leeggezogen raak?”

“Doet mijn partner dat nu om mij te pesten, mijn partner weet toch hoe belangrijk bepaalde dingen voor mij zijn?!”

“Mijn partner liegt, zegt de dingen altijd anders dan ze uiteindelijk zijn” 

“Het is verschrikkelijk hoe mijn partner er eeuwen over doet eer hij/zij knopen doorhakt”

“Mijn partner is zo chaotisch, ik kan er echt niet mee om” 

Hoe er al gauw irritaties onstaan in relaties die heel makkelijk te voorkomen zijn!

Een koppel dat ik begeleid, is over het algemeen heel gelukkig samen. Maar ze merken dat ze steeds dezelfde discussies voeren en willen hieraan werken voordat het hun relatie verzuurt. Ze zijn het er samen over eens dat de vrouw het best kan schetsen wat er gebeurt, dus zij geeft een voorbeeld van hun situatie.

“Afgelopen weekend zat het er weer bovenarms op. We hadden een feestje waarop we verschillende vrienden en familie hadden uitgenodigd. We vinden het altijd leuk om gezellig samen te zijn met anderen. Alles verliep behoorlijk goed en iedereen amuseerde zich, maar op een bepaald moment was voor mij de maat vol. Achteraf bekeken, begon het al bij de voorbereidingen. Hij moest op vrijdag naar een tennistornooi waar hij niet onderuit kon. Ik had er alle begrip voor en ging dan alvast alleen alle inkopen doen. De voorbereidingen van hapjes en dergelijke horen ook altijd tot mijn takenpakket. Tot daar geen probleem. Maar het liep steeds meer mis naargelang er meer vrienden toekwamen op het feestje. Hij stond bij enkele van zijn beste vrienden toen er plots een groep tesamen toekwam. Hij vroeg me om de nieuw toegekomen gasten te verwelkomen en een glaasje te schenken. Terwijl ik dat deed, kwam zijn familie ook toe. Ik probeerde met iedereen te socializen, maar ik voelde dat het enorm veel energie van mij vroeg. Op een bepaald moment was mijn vatje vol, ben ik op hem toegestapt en heb ik hem toegesnauwd dat hij kon maken dat hij binnen de seconde de andere gasten ging entertainen. We hebben de avond nog behoorlijk goed verdergezet om onze gasten een fijne avond te bezorgen, maar tussen ons was de spanning te voelen. Nadat iedereen vertrokken was, schoot hij uit zijn sloffen omdat hij niet begreep waarom die uitval van mij in godsnaam nodig was. We leggen het de dag nadien dan wel altijd terug bij, maar ik vraag me af hoe het komt dat mijn lontje zo kort is, ben ik dan zo een onverdraagzaam mens?” 

Ken je energiehuishouding.

Bovenstaand verhaal is voor mij een typisch voorbeeld van hoe de energiehuishouding overhoop gehaald wordt door verschil in persoonlijkheden. Om duidelijk te maken wat ik hiermee bedoel, neem ik je graag eerst mee in een oefening.

Ik wil je om te beginnen al eens vragen om je naam neer te schrijven op een willekeurig blad. Niets meer of niets minder, gewoon je naam neerschrijven. Heb je dat gedaan? Ben je rechtshandig of linkshandig? We noemen dit je “voorkeurhand”.  Ok, vervolgens wil ik je vragen om je naam nu met de andere hand te schrijven, onder de plaats waar je zonet je naam schreef.

Wat heb je hierbij gevoeld, gedacht, ervaren? Wanneer je met je voorkeurhand kan schrijven, gaat dat vanzelf, zonder nadenken, naturel, snel en vlot. In het tweede geval ging het waarschijnlijk moeizamer. Je moest nadenken, het resultaat is minder geslaagd, het vroeg inspanning, het vergde energie van jou! 

Meer en Betere Team Interacties (MBTI).

De Myers-Briggs Type Indicator is een persoonlijkheidsvragenlijst die in de bedrijfswereld veelgebruikt en erkend is. Ik gebruik deze tool in mijn praktijk echter vooral bij relatie- en plusoudercoaching. Je relatie of je gezin is net zoals een team op de werkvloer een samenstelling van verschillende persoonlijkheden die moeten samenwerken of samenleven. En het is fantastisch om te zien hoeveel eye-openers deze tool al bracht bij partners die nu plots concreet aan de slag konden gaan om conflicten te ontmijnen.

Na een feedbacksessie op basis van MBTI (de Myers-Briggs Type Indicator) doe je een aantal inzichten op over de verschillen in persoonlijkheden. We gaan in op de 4 dimensies binnen MBTI die gaan over: 

Waar haal ik mijn energie vandaag? 

Aan welk soort informatie besteed ik aandacht?

Volgens welk proces neem ik beslissingen?

Hoe ga ik het liefst om met de wereld om me heen?

Ik zie MBTI als een aanvaardingstool en hulpmiddel om je energiehuishouding op peil te houden. Wanneer 2 personen hun eigen persoonlijkheid goed kennen en weten wat ze nodig hebben om ten volle tot hun recht te komen, kunnen ze ook aan hun partner de juiste vragen stellen waarmee aan hun behoeften beantwoord kan worden.

In het voorbeeld van het bovenvernoemde koppel concludeerde de vrouw op het einde van de sessie: 

Ik zie nu in dat ik niet de ambetante ben, maar dat ik wel vooraf afspraken moet maken met mijn man als we voor een feestje staan. Hij heeft van mij een duidelijk signaal nodig als ik voel dat mijn energie op raakt en ik moet tijdig mijn grenzen leren aangeven. Ik dacht ook dat ik heel flexibel was, maar ik zie nu dat ik er toch nood aan heb om vooraf zicht te hebben op wat op de planning staat.

Zij haalt vooral energie uit haar binnenwereld. Ze houdt dan wel van sociale gelegenheden, maar ze beseft nu pas dat veel interactie ook heel wat van haar energie vraagt in tegenstelling tot haar man. Daarnaast gaat zij van nature heel gestructureerd tewerk. Teveel last-minute wijzigingen in haar planning maken haar onrustig. Ook hierin verschilt ze met haar man die graag van moment tot moment leeft. 

Hij concludeerde:

Ik voelde me tot hiertoe beknot in mijn vrijheid door haar. Het voelde alsof ze alles moest weten tot in detail. Ik blokte haar dan altijd af en hield haar wat op een afstand over sommige onderwerpen. Maar nu zie ik dat dat gewoon vanuit een andere behoefte bij haar is. Als ik haar gewoon zeg “ik ben daarmee bezig, je kan erop rekenen dat het in orde komt” en ik geef tussentijds hier en daar eens een korte update, is alles perfect in orde en zijn we allebei tevreden.

De man is eerder een ‘toekomstdenker’ waarbij de details over wat hier en nu nodig is wat in de schaduw raken. Voor hem is het vermoeiend als hij teveel met informatie moet bezig zijn die voor hem op het eerste zich onbelangrijk lijken. Zij heeft echter een minimum aan informatie nodig om zich een beeld te kunnen vormen van wat zich op dat moment afspeelt.

Maar hoe moet dat dan concreet?

  1. Stop met je aandacht op de irritatie rond je partner te richten! Dat waar je je aandacht op richt, wordt namelijk alleen maar groter.
  2. Je vraagt van een linkshandige niet om rechtshandig te schrijven opdat het leven voor jou makkelijker wordt. Doe dat dan ook niet in je relatie. Vraag niet aan je partner om zijn/haar persoonlijkheid aan te passen aan die van jou.
  3. Durf in de spiegel te kijken: wat doe jij anders dan je partner, waarin verschil je? Het is makkelijk om te zeggen dat je partner in de fout gaat, het is heel makkelijk om te verwachten dat je partner zich aanpast. Maar het wordt pas verrijkend en interessant als je durft stil te staan bij wat je zelf doet.
  4. Zorg ervoor dat je zicht krijgt op je eigen persoonlijkheidsprofiel zodat je je eigen behoeften en grenzen kent. In één MBTI feedbacksessie krijg je al een heel uitgebreid beeld op jouw eigen persoonlijkheid. 
  5. Leer benoemen wat jij nodig hebt opdat jij je ook niet hoeft aan te passen. Eens je je eigen MBTI profiel kent, wordt het makkelijker.

Bijvoorbeeld: 

NIET: ik wil dat je er rekening mee houdt dat ik daar anders in ben, dat ik dat nodig heb om rust in mijn hoofd te hebben.

WEL: ik weet dat jij je graag laat verrassen in wat de dag brengt. Maar ik heb het nodig om in grote lijnen zicht te hebben op wat er komt. Als we dus van punt A naar punt B gaan en jij wil graag wat tussenstops maken, wil je me dan gewoon vertellen dat we niet rechtstreeks van A naar B gaan? Ik hoef niet noodzakelijk te weten waar je dan precies tussentijds wil stoppen, maar wel dàt er tussenstops zullen zijn.

Nieuwjaarsbrief van een plusouder

Nieuwjaarsbrief van een plusouder

“Kom erbij zitten” drong mijn man enkele jaren geleden op Nieuwjaarsdag aan terwijl hij mij met zijn arm naar de stoel naast hem lonkte.  Het was weer dat grote moment waarop zijn zoon, mijn stiefzoon, zijn nieuwjaarsbrief ging voorlezen. Mijn man wilde absoluut dat ik naast hem ging zitten voor dat jaarlijkse grote moment. Maar ik aarzelde en wilde liever aan de kant blijven staan om toe te kijken. Ik wist dat ik er maar betekenisloos bij zou zitten.

Uiteindelijk nam ik dan toch maar mijn plaats in en luisterde naar wat mijn stiefzoon had geschreven. “Leuke brief, hé?” vroeg mijn man me na afloop. “Ja, leuk en origineel bedacht.” kon ik antwoorden. En kort erna vroeg ik in stilte of er hem niets was opgevallen. Hij: “Wat zou er moeten opgevallen zijn?”. Ik begreep dat niemand zich bewust was van wat mij wel was opgevallen, en dat er dan ook niet de minste foute bedoelingen waren ook. Maar het was daarom niet minder confronterend en pijnlijk.

De nieuwjaarsbrief van een kind begint altijd met “Liefste mama, liefste papa”. Bij kinderen van gescheiden ouders worden het 2 brieven, eentje voor mama en eentje voor papa. En dan komen er nieuwe partners bij, de plusmama en pluspapa. Intussen maakte ik al jaren deel uit van het jonge leven van mijn stiefzoon en dan hoop je als plusmama dat je een bepaald moment ook een plaats krijgt op die nieuwjaarsbrief. Maar de brief begon zelfs na al die jaren nog altijd met “Liefste papa”. Niemand die er aan dacht om er “Anja” of “beste plusmama” aan toe te voegen, niemand die er oog voor heeft dat de plusouder vergeten wordt. Een gans jaar lang doe je als plusmama je stinkende best om heel veel te slikken en klaar te staan als zij het nodig hebben. En dan één keer per jaar lukt het niet om de erkenning te geven dat je erbij hoort!? Mijn man had er inderdaad zelf ook nooit bij stilgestaan en was blij dat ik hem er vriendelijk attent op maakte. “Dat klopt, het is aan de ouders om daar rekening mee te houden” zei hij.

Verschillen tussen bloedband en stiefband duidelijk voelbaar

De nieuwjaarstijd is elk jaar opnieuw een gevoelige periode voor samengestelde gezinnen. Het onzichtbare wordt weer eventjes zichtbaar gemaakt, ouders en plusouders worden in deze tijd extra geconfronteerd met de pijn die onderhuids aanwezig is. En ook de grootouders worden in deze periode betrokken met de moeilijkheden van een samengesteld gezin. De verschillen tussen bloedband en stiefband zijn duidelijker voelbaar dan tijdens de rest van het jaar.

Enkele voorbeelden van gevoeligheden:

  • De stiefgrootouders geven bij de nieuwjaarsbrief evenveel centjes aan hun stiefkleinkinderen dan aan hun andere kleinkinderen. “Alle kinderen gelijk” is daarbij hun leuze. Maar omgekeerd hebben de stiefkleinkinderen geen nieuwjaarsbrief gemaakt voor hun stiefgrootouders. Het voelt onrechtvaardig, maar iedereen zwijgt ‘voor de lieve vrede’. Behalve hun dochter, de stiefmoeder van die bewuste kleinkinderen. Zij is heel boos op haar stiefkinderen en haar partner omdat ze haar ouders zijn vergeten bij het schrijven van de nieuwjaarsbrieven.
  • Deze stiefgrootouders beslissen om het jaar nadien ook geen centen meer te voorzien voor hun stiefkleinkinderen aangezien er omgekeerd ook geen nieuwjaarsbrief voorzien is. Dan hoeft hun dochter zich alvast niet meer druk te maken hierover. Maar dan stoten ze op het ongenoegen van hun schoonzoon die vindt dat het kwetstend is dat zijn kinderen uit de vorige relatie niet mee lijken te tellen. Wat de stiefgrootouders ook doen, er is altijd wel iemand die zich verkeerd behandeld voelt.
  • Een plusmama merkt op dat haar eigen zoontje van zijn grootouders (haar schoonouders) minder cadeau’s krijgt dan de andere kleinkinderen. Terwijl haar kind evengoed ook hun bloedeigen kleinkind is. Het enige verschil is dat de andere kleinkinderen uit het eerste huwelijk komen. Krijgen zij dan meer omdat zij gecompenseerd moeten worden als slachtoffer van de scheiding? Het kwetst de plusmama dat haar zoontje minder belangrijk lijkt te zijn voor haar schoonouders. Ze zal het hen in de loop van het jaar nog wel laten voelen op een andere manier.

De eindejaarsperiode staat voor een tijd van dankbaarheid en erkenning. Het is een tijd waarin de familiebanden de aandacht vragen. En het kan dan best confronterend zijn om voor de zoveelste keer te moeten aanvaarden dat je als samengesteld gezin nooit nog het klassieke gezin zal hebben waarvan je droomde. Dat je elk jaar opnieuw de pijn moet voelen :

  • dat je eigen kind bij de andere ouder is terwijl je als gescheiden ouder met je andere (stief)kinderen op een feestje bent
  • dat je als plusmama liever met je kerngezin op dat feestje bent, maar de aandacht telkens weer moet delen met kinderen die niet van jou zijn
  • dat je het verschil voelt tussen bloedband en stiefband en dat nog altijd lastig is om te aanvaarden
  • dat je tijdens het familiefeest geconfronteerd wordt met de gelukkige gezinnetjes van je broers en zussen terwijl jijzelf vanbinnen kapot gaat van verdriet omdat je ook dat eenvoudige leven had gewild
  • dat je elke keer opnieuw verantwoording moet afleggen aan mensen die niet kunnen of willen begrijpen wat je voelt als stiefouder
  • dat elke kerstvakantie opnieuw gepaard gaat met discussies met de ex omdat zij roet in het eten gooit bij de uitstapjes die jullie hadden gepland met het nieuwe gezin
  • dat wat je ook zegt of doet, het altijd verkeerd begrepen wordt
  • dat je constant bang bent dat de bom weer zal barsten als je jezelf probeert te zijn – net in deze tijd wil je liefst van al genieten van de gezellige sfeer én tegelijk jezelf mogen zijn

6 tips in aanloop naar de feestdagen:

  • Neem het niet persoonlijk als ze je ‘vergeten’. Tussen ouders en kinderen is er sprake van een bloedband en een vanzelfsprekende liefde. Zij staan er niet bij stil dat jij je vanuit de stiefband een buitenstaander voelt en extra erkenning nodig hebt voor je plaats in hun leven. Mensen die geen stiefouder zijn, kunnen niet bevatten hoe het voelt om stiefouder te zijn. Neem het de onwetende niet kwalijk dat hij niet weet.
  • Blijf jezelf, onder alle omstandigheden en hoe moeilijk het ook is. Voelt iets niet goed en worden je grenzen overschreden? Benoem het en maak het bespreekbaar, vanuit kwetsbaarheid. Meestal kroppen stiefouders hun gevoelens op en stapelen de emoties zich op. Op een bepaald moment barst de bom en komen alle frustraties eruit, vanuit een strijd. Beter is de gesprekken onmiddellijk aan te gaan, niet vanuit strijd, maar wel vanuit kwetsbaarheid. Kwetsbaarheid is kracht!
  • Hou je aan de afspraken en wijk er niet van af. In deze periode wil iedereen vanuit goede intenties toegeeflijk omgaan met de planning rond de kinderen. Onbewust verwacht je ook toegevingen terug. Als die er niet komen, gaat dat gepaard met frustraties. En frustraties zijn monstertjes die hun weg toch zoeken om geuit te worden, is het niet direct, dan is het later in een andere verpakking.
  • Als je als gescheiden ouder van de plusmama verwacht dat ze voor je kinderen zorgt als een moeder, behandel haar dan ook als een moeder. Het is heel normaal dat zij evenveel terug verwacht als wat van haar aan inspanningen verwacht wordt. Een moeder geeft onvoorwaardelijk aan haar kinderen, omdat hier sprake is van een onvoorwaardelijke liefdesband. Een stiefmoeder kan niet onvoorwaardelijk investeren. Niet omdat ze dat niet wil, maar gewoon door de stiefband die zo broos is dat die op elk mogelijk moment verbroken kan worden.
  • Merk je als biologische ouder dat je partner met een opgekropt verdriet zit, wat stil is of net heel ontvlambaar? De eindejaarsperiode is een tijd van verbondenheid en dan wegen de eenzame momenten des te zwaarder. Weet dat een stiefouder zich heel eenzaam kan voelen temidden van de diepe liefdesband tussen de biologische ouder en diens kinderen. Het lost niets op om aan de stiefouder te zeggen dat het ‘niet nodig is om zich zo te voelen’, want dat gevoel is er nu eenmaal en kan niet zomaar weggenomen worden. Beter is het om op zo’n moment een luisterend oor en een gemeende knuffel te geven.
  • Focus op de mooie momenten en geniet daarvan, hoe klein ze ook zijn! 

Zalig Kerstfeest en Gelukkig Nieuwjaar!

Specify Alternate Text

Plusouderdag, de dag dat plusouders zichzelf leren waarderen

Op zondag 31 mei 2020, de laatste zondag van mei, is het weer Plusouderdag, een initiatief dat meer dan 10 jaar geleden ontstond. Ik herinner me nog heel goed hoe deze dag onder de aandacht gebracht werd in het Journaal toen ik zelf pas stiefmoeder was. Want zo was het toen, ik kreeg de afschuwelijke “stiefmoeder” stempel op mijn hoofd geplakt. Andere moeders aan de schoolpoort keken mij aan alsof ik een besmettelijke ziekte had waar je best zoveel mogelijk afstand van houdt. 

Met Plusouderdag werd gelukkig een nieuwe term gelanceerd die veel positiever aanvoelde. Stiefmoeder, stiefmama, stiefvader, stiefpapa, stiefouder, stiefgrootouder kon nu allemaal vervangen worden door 1 kleine aanpassing in de terminologie. Dankzij die plusouderdag die in het leven geroepen werd, voelde ik hoop dat het allemaal beter zou worden. In de eerste jaren na het ontstaan haalde Plusouderdag jaarlijks het grote nieuws. Later zakte het af naar de minder grote radiozenders of kranten. En de afgelopen jaren lees of hoor je er niets meer over, tenzij je er zelf naar op zoek gaat omdat je er ooit eens over gehoord hebt. 

Gelukkig raakte de terminologie wel geïntegreerd. Steeds meer wordt het positieve woord gebruikt en hoor je plusmoeder, plusmama, plusvader, pluspapa, plusouder en plusgrootouder in de dagelijkse spreektaal. Wat mij betreft vind ik dat veel belangrijker dan dat we jaarlijks in de kijker worden gezet. In mijn mening is er echter nog één minpuntje in de hedendaagse term … we blijven verwijzen naar moeder en vader. Plusmama’s en pluspapa’s zijn niet de mama of papa van hun stiefkinderen en willen of kunnen de biologische band nooit vervangen. 


Mannen aan de toog


Breng 3 mannen samen aan een toog, al dan niet met een pint bier, en je krijgt geweldige ideeën. Het hoeven daarom niet altijd 3 mannen te zijn, maar dat was het in dit verhaal dus wel. Eén van deze mannen had al 10 jaar een nieuw samengesteld gezin met een zoon uit zijn vorige relatie. Zijn zoon vond het elk jaar opnieuw jammer dat hij met moederdag niet ook een cadeautje voor zijn stiefmoeder kon maken op school. Op een avond had de man het erover met zijn vrienden. Zij kenden de problematiek van samengestelde gezinnen en vonden ook dat het stiefouderschap zwaar wordt onderschat. En zo kwamen ze op het idee om een jaarlijks feest te organiseren voor stiefouders. In eerste instantie hadden ze enkel de eigen nieuwe partners voor ogen, maar naarmate de avond verstreek, zagen ze het steeds groter. Net zoals vaderdag en moederdag wilden ze een wereldwijd erkende dag voor de nieuwe partner na scheiding inburgeren. 

Tegelijk wilden ze ook af van de negatief klinkende term ‘stiefouder’ en schreven ze een wedstrijd uit, op zoek naar iets met een positievere bijklank. Plusouder werd daarbij de winnaar. Wat mij betreft een meer dan geslaagde nieuwe term. Alle plusouders van deze wereld zullen deze 3 vaders heel dankbaar zijn voor de erkenning en het initiatief.


Plusouders in de kijker


In mijn eigen nieuw samengesteld gezin werd plusouderdag eerlijk gezegd nooit gevierd. De enige aandacht die eraan geschonken werd, was de aandacht die ik er zelf als plusmama en plusouderconsulent aan gaf op facebook en in blogberichten. Vond ik het belangrijk om een dag per jaar te hebben waarop ik in de bloemetjes gezet werd? Niet echt, zoveel belang hecht ik niet aan ‘die dagen’.

Natuurlijk voelde ik elk jaar wel de teleurstelling wanneer mijn pluszoon mij ‘vergat’. Ik wist echter dat hem niets te verwijten viel. Hij was zelf te jong om te bedenken dat er zoiets als een Plusouderdag bestond. En zijn papa stond er evenmin bij stil. Het is voor biologische ouders - die zelf geen stiefouder zijn - heel moeilijk te vatten wat het van een plusouder vergt om te zorgen voor kinderen die niet van jezelf zijn. Ik leerde in de loop der jaren mijn verwachtingen dus bij te stellen.

Omdat ik geen verwachtingen meer had, kon ik ook niet meer teleurgesteld worden. Maar ik kon wel nog verrast worden. En dat gebeurde ook. Enkele jaren geleden kwam mijn pluszoon thuis met zijn Moederdag cadeau … voor mij. Het was een papieren bloemetje in een vaasje, eentje voor mij en eentje voor zijn mama. Het feit dat het me is bijgebleven, toont aan hoeveel plezier deze verrassing me deed. Want uiteindelijk gaat het niet om die ene dag.

Plusouders hebben er eigenlijk geen nood aan om in de kijker gezet te worden. Erkenning is wat ze wél nodig hebben en veel belangrijker vinden. Dat ene kleine teken dat hen vertelt dat ze erbij horen of ertoe doen, is onbetaalbaar. Die erkenning zit niet in het organiseren van een groot feest of een werelddag. Appreciatie en erkenning zitten in heel kleine dingen. Wat ik echter merk is dat plusouders dikwijls ook onvoldoende zelfrespect hebben om te kunnen benoemen waarvoor ze dan precies erkenning verdienen. Ze zijn streng voor zichzelf, behandelen zichzelf stiefmoederlijk en denken dat ze ‘slecht’ zijn. Wanneer plusouders zichzelf in eerste plaats leren waarderen, zullen ze merken dat ze na verloop van tijd ook erkenning van hun omgeving krijgen. Het cliché geldt namelijk ook hier: alles begint bij jezelf! Alles begint bij jezelf beter leren kennen.

Maak nu een afspraak met een plusouderconsulent die jou hierbij kan helpen.

Anja Pairoux
PlusouderConsulent